Anadan olduğu yer

Azərbaycan Respublikası, Bakı şəhəri

Təvəllüdü

31.01.1946

Bitirdiyi ali təhsil müəssisəsi

Azərbaycan Dövlət Universiteti

Elmi dərəcəsi

Biologiya elmləri doktoru 

Elmi rütbəsi

Professor

Namizədlik (PhD) dissertasiyasının mövzusu:

- ixtisas şifri

- ixtisasın adı

- mövzunun adı

 



03.00.12

Bitki fiziologiyası

Günəbaxanın kök sisteminin şirə ifrazı zamanı keçid prosesləri

Doktorluq dissertasiyasının mövzusu:

- ixtisas şifri

- ixtisasın adı

- mövzunun adı

 

 

 
03.00.12

Bitki fiziologiyası

Bitki köklərində kalium nəqlinin hərəkətverici qüvvələrinin ion və hormonal tənzimi

Müxbir üzv seçilməsi

- tarix

- ixtisasın adı

 

2014

Bitki fiziologiyası

Həqiqi üzv seçilməsi:

- tarix

- ixtisasın adı

 

02.05.2017

Botanika 

Çapdan çıxmış elmi əsərlərinin ümumi sayı

- xaricdə çıxmış elmi əsərlərinin sayı

- beynəlxalq bazalarda referatlaşdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda çap olunan məqalələrin sayı

206


152

 




Müəlliflik şəhadətnamələrinin və patentlərin sayı


2

Kadr hazırlığı:     

- fəlsəfə doktorlarının sayı

- elmlər doktorlarının sayı

 

5

1

Əsas elmi nailiyyətləri

     Elmi fəaliyyətinin əsasında ətraf mühitin gərginliyi şəraitində bitkilərin formalaşması, davamlılığının hüceyrə və molekulyar mexanizmləri, ətraf mühitin çirklənməsinin bioindikasiyası və remediasiyasında yerli floranın bəzi növlərinin rolu kimi bitkilərin ekoloji problemləri olmuşdur. Eyni zamanda, ətraf mühitin qorunması, bioloji müxtəlifliyin tədqiqi və davamlı inkişafı istiqaməti elmi maraq dairəsini əhatə edir. Bu sahədə son 20 ildə yerli və Qafqaz florasının endem və nadir növlərinin müxtəlifliklərinin öyrənilməsi, təhlili, mühafizə statusunun müasir yanşmalarla qiymətləndirilməsi və mühafizə yollarının araşdırılması fəaliyyətinin əsasını təşkil edir. 2013-cü ildə V.M.Əli-zadənin təşkilatçılığı və məsul redaktor kimi fəaliyyəti sayəsində “Azərbaycanın nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələklərinin Qırmızı Kitabı”nın 2-ci nəşri çap olunmuşdur. Həmçinin, o ingilis dilində 2014-ci ildə ABŞ -da nəşr edilmiş “Qafqazın endem bitkilərin Qırmızı Siyahısı” sistematik monoqrafiyanın Azərbaycan hissəsinin müəllifidir. V.Əli-zadənin rəhbərliyi altında Botanika İnstitutunda  ilk dəfə respublikada  Azərbaycanın Qırmızı Kitabına daxil edilmiş nadir növlərin populyasiyalarının vəziyyəti ətraflı öyrənilmiş, xüsusi monitorinq sistemi işlənib hazırlanmış, dinamik məlumat bazası yaradılmışdır.  Riyazi modelləşdirmə imkanlarının tətbiqi ilə  itmə təhlükəsində olan bir sıra həssas bitki növlərinin dəyişilən iqlim şəraitində onların gələcək dinamikası araşdırılmışdır. Bu multidissiplinar layihənin elmi nəticələri 2016-cı ildə ABŞ-da Bioloji Müxtəliflik üzrə Konvensiya (CBD) Katibliyi tərəfindən xüsusi qeyd edilmişdir. Botanika İnstitutunda ekosistemlərin öyrənilmə praktikasına onun tərəfindən populyasiya ontogenezi, etnobotanika, fitososiologiya, biomüxtəlifliyin informatikası kimi еni yanaşmalar daxil edilir.

NATO Linkage collaborative research grants, CRG.LG 971653 (1999-2001), LST.CLG 980190 (2004-2005); STCU research grant № 3625 (2006-2008), № 3803 (2006-2009), № 4797 (2009-2011); CEPF (2006-2009, 2007); IUCN (2007-2009); CRDF - BGP -2 (2008-2009), EİF-2010-1(1)-40/26-3; Wolksvagen Stifftung (2009-2018); MSBP (KEW) (2012-2018); İCBA (2014-2016).

Elmi əsərlərinin adları

1.  Alirzayeva E.G., Shirvani T.S., Alverdiyeva S., Yazici M.A., Ali-zade V.M., Cakmak I. Heavy metal accumulation in Artemisia and foliaceous lichen species from the Azerbaijan flora. Forest, Snow and Landscape Res. Switzerland, 2006, v. 80, N 3, p. 339-348
2.  В.Д.Гаджиев, С.Г.Мусаев, Р.Т.Абдиева, В.М.Али-заде Спорные эндемичные виды флоры Азербайджана. Известия НАНАзерб. (сер.биол.науки), 2008 т.63, №5-6 стр. 8-13
3.  Schatz G., Shulkina T., Nakhutsrishvili G., Batsatsashvili K., Ali-zade V., Kikodze D., Geltman D., Ekim T. Development of Plant Red List Assessments for the Caucasus Biodiversity Hotspot. "Status and protection of globally threatened species in the Caucasus" Eds. N. Zazanashvili and David Mallon, CEPF, WWF, 2009, p.188-192
4.  Али-заде В., Абдыева Р., Алирзаева Э., Фарзалиев В. Международный природоохранный статус и инновационный подход к сохранению приоритетных эндемичных растений Азербайджана.Труды Международной конференции «Биоразнообразие и интродукция растений», Баку, 2009, часть 1, стр. 21-25
5. С.Мусаев, Р.Абдыева, В.Али-заде. Биоразнообразие, оценка и сохранение национальных эндемиков Азербайджана. Известия НАН Азербайджана (сер. биол науки) 2009, №1-2, cmp.10-17
6.  Ali-zade V., Alirzayeva E., Shirvani T. Plant resistance to anthropogenic toxicants: approaches to phytoremediation. "Plant adaptation and Phytoremediation" Eds: M.Ashref, M.Ozturk and M.S.A.Ahmad Springer, 2010, XII, Chapter 9, p.173-192
7. В.М.Али-заде, Т.С.Ширвани, Э.Г.Алирзаева Устойчивость растений к токсичности металлов и нефтяных углеводородов. Подходы к фиторемедиации. Баку, Элм, 2011, 280 c
8.  Alirzayeva E., Ali-zade V., Shirvani T., Roemheld V., Cakmak I. Genetic capacity of some medicinal plants to accumulate heavy metals. Eds, A.Ahmad, T.O.Siddiqi, M.Iqbal. Medicinal plants in Changing Environment. Capital Publ. Company, New Delhi, India, 2011, Chapter 6, p.89-114
9.  V.Ali-zade, V.Hajiev, V.Kerimov, S.Musayev, R.Abdiyeva and V.Farzaliyev. Azerbaijan. p.73-108. In: Red List of the Endemic Plants of the Caucasus. Eds.J.Solomon, T.Shulkina, G.Schatz. USA, Monographs in Systematic Botany,Missouri Botanical Garden Press.,Saint Louis, 2014,451p
10.  Esmira Alirzayeva, Valida Ali-zade, Tamilla Shirvani, Kristina Toderich. Evaluation of wild halophytes of Aralo-Caspian flora towards soil restoration and food security improvement. In: M. Öztürk et al. (eds.) “Plants, Pollutants and Remediation”, Springer Science+Business Media Dordrecht, Chapter 4
11.  E.Alirzayeva, G.Neuman, W.Horst, Y.Allahverdiyeva, A.Specht, V.Alizade “Multiple mechanism of heavs metal tolerance are differentielly expressed in ecotypes of Artemisa prograns. J.Environmental pollution, 2016

Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü 

1. Rusiya Bitki Fizioloqları Cəmiyyətinin üzvü

2. Azərbaycan Bitki Fizioloqları Cəmiyyətinin üzvü

3. Azərbaycan Biofiziklər Cəmiyyətinin üzvü

4. Avropa Bitki Bioloqları Cəmiyyətləri Federasiyasının üzvü

5. YUNESKO-nun Bioetika, Elm və Texnologiyaların Etikası üzrə Azərbaycan Milli Komitəsinin üzvü (2010-hazıradək)

6. Avropa və Mərkəzi Asiya üçün “Biomüxtəliflik və Ekosistem üzrə Hökumətlərarası elmi siyasət platformasının (İPBES) aparıcı eksperti (2015-2017)

Pedaqoji fəaliyyəti

 

Digər fəaliyyəti 

AMEA Biologiya və Tibb Elmləri Bölməsinin Büro üzvü

Təltif və mükafatları

1993-cü ildə Beynəlxalq elm fondun fərdi qrantı, 2015-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ilə “Şöhrət” Ordeni, 2005-ci və 2011-ci illərdə elmi-pedoqoji və təşkilatçılıq sahəsində nümunəvi xidmətlərinə görə AMEA Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanları ilə təltif edilmişdir. 

Əsas iş yeri və ünvanı

AMEA Botanika İnstitutu, AZ1004, Azərbaycan Respublikası, Bakı ş., Badamdar şosesi, 40

Vəzifəsi

Direktor

Xidməti tel.

(+994 12) 5024394

Mobil tel.

(+994 50) 3928753

Ev tel.

(+994 12) 5101883

Faks

(+994 12) 4970994

Elektron poçtu

vm_alizade@yahoo.com,

direktor@botany.science.az